gangur, berggangur: [En: dike, dyke; De: Gang {m}, Gesteinsgang {m}] berg sem hefur storknað í aðfærsluæð ◊  ◊ ◊ eldstöðvar eða fyllt upp í sprungu; Sandur sem fellur í sprungu og harðnar það meira en grannbergið myndar stundum ganga. ◊


kvikugangur: [En: magmatic dike; De: magmatischen Dykes] er nýyrði (~ 2014 í isl.) enda stutt síðan farið var að fylgjast með því hvernig kvika þrengir sér inn í sprungur og glufur nálægt yfirborði jarðar. Áður sást þessi kvika sem storknað berg eftir að roföflin gerðu það sýnilegt á yfirborði sbr. dæmin hér að neðan. Kvikugangurinn frá kvikuþrór Bárðarbungu að gosstöðvum Holuhrauns er gott dæmi um þetta.1 ◊



Nokkur dæmi um ganga


Reiðskörð / Rauðsdalsskörð, á Barðaströnd. ◊.


Gangur í Jökulsárgljúfri við Hafragilsfoss. ◊.


Gangur í Festarfjalli austan Grindavíkur. ◊  ◊


Gangur í fjöru við Kirkjuhól í Staðarsveit á Snæfellsnesi. ◊  og nærmynd af sama gangi. ◊


Basaltgangur í gabbrói nálæt Hoffellsjökli. ◊


Basaltgangur við Guðlaugsvík vestan Hrútafjarðar. ◊


Hvítserkur við austanvert Vatnsnes ◊


Tröllkonustígur í Fljótsdal. ◊


Gangur í fjöru á Svartnesi ◊.


Gangur í Mjóafirði ◊


Berggangur við Superiorvatn. ◊


Ship Rock í Nýja Mexíkó. ◊


Berggangurinn mikli í Zimbabwe [The Great Dyke]



Sjá laggang.






Heimildir:
  1 Freysteinn Sigmundsson et al 2014: „Segmented lateral dyke growth in a rifting event at Baárðarbunga volcanic system, Iceland“, 8 JANUARY 2015 | VOL 517 | NATURE | 191, Nature.